Pokreti, stranke i pojedinci srpske desnice u Kraljevini Jugoslaviji, 1935.-1941.

Trajanje projekta: juli 2020. – jun 2022.

Rukovodilac projekta: Dragan Bakić (Balkanološki institut Srpske akademije nauka i umetnosti)

Učesnici (sa Instituta za filozofiju i društvenu teoriju): Vladimir Cvetković

Projekt će ispitivati glavne odlike političke ideologije i aktivnosti srpske desnice u vremenu od ubistva kralja Aleksandra u oktobru 1934 do uvlačenja Jugoslavije u Drugi svetski rat u aprilu 1941, posmatrajući čitav spektrum desničarske politike. Analiziraće se srpska sekcija Jugoslovenske radikalne zajednice (JEREZE), koja je bila baza na kojoj je počivao režim kneza Pavla, suštinski koalicija starih, dobro poznatih konzervativnih partija iz cele Jugoslavije, sa izuzetkom područja naseljenih Hrvatima, i ekstremnih/fašističih partija poput Jugoslovenske narodne stranke (Borbaši) i ZBOR-a ‒ kao i nedugovečna Srpska radikalna stranka Milana Stojadinovića, bivšeg predsednika JEREZE. Pored toga, projekat će ispitivati i desničarske ideje i stavove izvesnog broja istaknutih srpskih intelektualaca (pisaca i klerika). U teoretskom pogledu, projekat će krenuti od uticajnih analitičkih paradigmi koje se koriste u studijama fašizma i nacionalizma, sa ambicijom da ponudi sveže i originalne uvide na osnovu studije slučaja srpske desnice. Koristiće se multidisciplinarni pristup, jer se tim učesnika projekta sastoji od trojice istoričara, istoričarke književnosti i stučnjaka za pravoslavno bogoslovlje. Glavni rezultati projekta će biti priređena knjiga i baza podataka o ljudima sa srpske desnice, pri čemu će ovi rezultati biti javno dostupni ‒ osmišljene su i druge aktivnosti radi diseminacije i promocije radi upoznavanja kako stručne tako i najšire javnosti sa našim istraživanjima. Projekat ima ambiciju da ostvari prvi i potpuni pregled ove teme, da veliki doprinos u empirijskom istraživanju usled upotrebe prethodno nekorišćenog arhivskog materijala, posebno s obzirom da navedene teme nisu ili su bile neadekvatno tretirane od strane istoričara, i da ispita po prvi put odnos između desničarske ideologije i politike, sa jedne strane, i specifičnog iskustva izgradnje jugoslovenske nacije i države, sa druge strane.