Predavanje u okviru prvog godišnjeg seminara IFDT: Gaetano Kjuraci

Godišnji seminar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju realizuje se u saradnji sa CELAP-om i Centrom za napredne studije Svučilišta u Rijeci, s namerom da se s teoretičarima i teoretičarkama iz različitih delova sveta kritički promišljaju akutni društveni problemi. Godišnji seminar 2017/2018. biće posvećen pitanju nasilja i kritike. Može li se tvrditi da je nasilje postalo konstitutivno za savremeni svet? Da li je prema nasilju uopšte moguće odnositi se kritički – i šta bi takav stav podrazumevao – ili je realnije pomiriti se s neophodnošću njegovog prisustva i, u skladu s tim, raditi na njegovoj ekonomizaciji? Da li je moguće zalagati se za potpuno odsustvo nasilja? Odustane li se od radikalnog zahteva za nenasiljem, može li se dosledno braniti pristanak na određene forme nasilja? Kako se kritički odnositi prema onim oblicima institucionalnog nasilja koji nas istovremeno štite i koji nam, makar potencijalno, ukidaju zaštitu ili slobodu? Da li postoje prostori, institucije i odnosi koji su lišeni nasilja, i na kojim se osnovama oni grade? Kakva nam je kritika nasilja neophodna u današnjem vremenu koje svojim angažmanom želimo da oblikujemo?

Godišnji seminar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju okončaće se dodelom Nagrade za kritičko-teorijski angažman.

 

Prvo predavanje u okviru godišnjeg seminara održaće

Gaetano Kjuraci (Gaetano Chiurazzi)
Università degli studi di Torino

Critique as a Microphysics of Freedom: A Disposition  

In this talk I examine Foucault’s identification of critique with Enlightenment. After showing that critique has a certain political relevance also in Kant, since it might be conceived in general as a reflection on power and its limits, I concentrate on Foucault discussion of Kant’s Answer to the Question: What is Enlightenment? Despite agreeing with Foucault’s interpretation of this text, which stresses – contrary to Plato’s paradigm of emancipation in the myth of the cave – the practical inflection of critique, I argue that the relation among power, critique and knowledge has to be clarified and re-defined through the distinctions among domination, power and possibility: critique is a power, the power which escapes (and in this sense is a possibility) the complete identification between knowledge and governmentality, that is ‘domination.’ In the last part of the article I discuss this minimalist conception of critique as a practical attitude or disposition and a concrete act, calling it – in analogy with Foucault’s ‘microphysics of power’ –  a ‘microphysics of freedom.’

Gaetano Kjuraci predaje teorijsku i hermeneutičku filozofiju na Univerzitetu u Torinu. Pored Torina, filozofiju je izučavao u Hajdelbergu, Parizu i Berlinu. Njegova interesovanja kreću se pre svega u okvirima savremene filozofije, posebno nemačke i francuske, u polju filozofske hermeneutike i fenomenologije. Zajedno sa Đanijem Vatimom glavni je urednik časopisa Tropos. Rivista di Ermeneutica e critica filosofica. Glavna dela su mu: Hegel, Hajdeger i gramatika bitka (1996), Teorije suda  (2005), Modalitet i egzistencija. Od kritike čistog uma ka kritici hermeneutičkog uma (2001, 2009 2. izdanje), Iskustvo istine  (2011), prevedeno 2016. godine na srpski. Njegova dela prevođena su na nemački, engleski i španski jezik.