Nenad Ilić: Duhovne dimenzije ratovanja

Predavanje u okviru ciklusa „Pravoslavlje i rat“

Opšte je poznato da je komponenta morala zaraćenih strana jedan od presudnih činilaca u svakom ratovanju. Zbog dominantno materijalističkog pristupa u dugom periodu, učvršćivanje i podizanje morala uglavnom se svodi na delatnosti propagande. Sentimentalni pogled na moral nekadašnjih vojnika sprečava uvid u to da je visoki borbeni moral, ali i moralne osobine koje su mogle kako da izazovu poštovanje protivnika tako i da učvrste sopstvene redove omogućavala pre svega duhovna zrelost ratnika. U modernim okolnostima prekida s tradicijom i u postmodernim sumraku ideologija zaboravlja se da je kontinuitet s naizgled nedostižnim moralom velikih ratnika iz prohujale istorije moguć postizanjem duhovne zrelosti savremenih boraca.

Pritom, ozbiljno bavljenje duhovnim komponentama rata može da dovede ne samo vojsku nego i ostale delove naroda do praktičnog znanja u neoružanim vidovima ratovanja, pa i same svesti o „neprestanoj borbi“, o neprestanom ratovanju u ovom svetu, različitim sredstvima. Na tragu reči apostola Pavla da „ne ratujemo protiv krvi i tela, nego protiv poglavarstva, i vlasti, i gospodara tame ovoga sveta, protiv duhova zlobe u podnebesju”, i iskustva borbe hrišćanskih pustinjskih otaca i njihovih nastavljača kroz vekove sa najvećim porobljivačima ljudske duše – strastima, moguće je u elitnima, pa i relativno širokim slojevima razviti metode za duhovno uzrastanje i uspešnije ratovanje i u miru i u oružanom sukobu.

Đakon Nenad Ilić je pisac, reditelj i pravoslavni publicista s velikim iskustvom rada u medijima, pedagogiji, organizovanju i vođenju različitih radnih grupa. Tokom osamdesetih godina prošlog veka godine bavio se pozorišnom režijom i radio kao pedagog, urednik i umetnički direktor (Narodno pozorište, Atelje 212, Beogradsko dramsko pozorište, JDP, Pozorište na Terazijama i više alternativnih pozorišnih grupa). Po aktiviranju u crkvi devedesetih godina bavio se režijom i pisanjem za TV, scenarijima i režijom scenskih događaja na velikim scenama i na otvorenom, multimedijalnih dela, kao i uredničkim radom (časopis Iskon). Posle 2000. bavi se misijom u medijima, uredničkim, marketinškim i promotivnim aktivnostima, pisanjem i režijom TV i filmskih radova, među kojima su i dugometražni dokumentarni filmovi Sveti Nikolaj srpski (2006) i Ava Justin (2007) i serije Liturgija (2009), Ikona (2010) i Konstantinovo nasleđe (2013). Dugogodišnji je član Odbora za versku nastavu Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke.

Autor je romana Carigradski drum (Plato, 2004), autor i koautor više knjiga s crkvenom i nacionalnom tematikom: Tajanstveno putovanje (Plato, 2001), Strip edicija Svetitelji (Prolog, Vrnjačka Banja), enciklopedijska serija knjiga (ukupno 14) Slava (Teatar Za, 2005-2008), Srpski kod (Naša Srbija, 2010). Trenutno radi na velikom nacionalnom projektu – snimanju igranog filma Otac o Svetom Savi i Svetom Simeonu Nemanji, kao i na pokretanju centra za obučavanje i primenu duhovnog znanja u svakodnevnom životu.