George Enache: Sveci i junaci, rat i mir. Iz istorijske perspektive rumunskog pravoslavlja

Predavanje u okviru ciklusa „Pravoslavlje i rat“

U pravoslavnoj tradiciji ne postoji sistematična teorija rata. Neki savremeni autori su pokušali da razviju teorije i uspostave pravoslavna načela koja se tiču rata, ali, u najvećem broju slučajeva, reč je o ličnim konstrukcijama zasnovanim na određenim obrascima. Upravo zbog toga važna su istorijska istraživanja – ona ukazuju na konkretna suočavanja pravoslavnog sveta sa ratovima u različitim vremenskim i prostornim kontekstima.

U fokusu izlaganja je odnos Rumunske pravoslavne crkve prema ratu, od nastanka rumunskih kneževina (u 14. veku) do danas. Organizovanje pravoslavlja u nacionalne crkve, od kojih je svaka evoluirala na sopstveni način, daje legitimitet takvom pokušaju. U tom smislu, izlaganje se ne ograničava na puki odabir referenci na rat iz istorijskih dokumenata, utoliko više što rat nikada nije izolovan fenomen već je čvrsto povezan sa sudbinom zajednice, izborima koje ona čini, njenim glavnim težnjama i načinima kako zajednica predstavlja sebe i odnosi se prema drugima. Prema tome, o ratu se raspravlja u širem kontekstu odnosa između religije, crkve, društva i države.

Džordže Enake (George Enache) je vanredni profesor na Univerzitetu Donjeg Dunava u Galcu, u Rumuniji, na kojem drži predavanja i seminare o istoriji crkve, kulturnoj istoriji, istoriografiji i međunarodnim odnosima. Kao istraživač radi i u Nacionalnom savetu za proučavanje arhiva Sekuritatee u Bukureštu. Objavio je, između ostalog, i knjige Ortodoxie şi putere politică în România contemporană (Pravoslavlje i politička moć u savremenoj Rumuniji), 2005; Patriarhul Justinian şi Biserica Ortodoxă Română în anii 1948-1964 (Patrijarh Justinijan i Rumunska pravoslavna crkva između 1948. i 1964), 2009; Monahismul ortodox şi puterea comunistă în România anilor ΄50 (Pravoslavni monaški život i komunistička vlast u Rumuniji tokom pedesetih godina dvadesetog veka), 2009; Conştiinţa creştină în modernitate. Chipuri şi fapte (Hrišćanska svest u modernosti), 2014; Biserica în comunism. Modele şi mărturii (Crkva pod komunizmom. Modeli i svedočanstva), 2014.