Filmovi koji nas gledaju su filmovi koje ne možemo da vidimo

O filmovima koji se ne mogu videti (jer su u vlasništvu Drugoga) ali koji za uzvrat vide nas govoriće članovi redakcije tekstualnog ciklusa i ciklusa predavanja „Filmovi koji nas gledaju“ (www.filmovikojinasgledaju.org):

Vladan Milanko, filmski kritičar, apsolvent na Katedri za filozofiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, autor više filozofskih tekstova objavljenih u stručnim časopisima i zbornicima;

Ivan Selimbegović, student doktorskih studija na odeljenju za filozofiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, angažovan u nastavi na predmetu Uvod u filozofiju, objavljuje stručne radove, političke komentare i filmske kritike, stipendista Ministarstva prosvete i nauke Republike Srbije;

Lidija Prišing, diplomirani istoričar umetnosti, doktorand na odeljenju za teoriju umetnosti i medija Univerziteta umetnosti u Beogradu, autor knjige „Ideološke reprezentacje Apokalipse danas“ (2008), ko-autor knjige „Figure u pokretu – savremena zapadna estetika, filozofija i teorija umetnosti“ (2009), autor više tekstova objavljenih u stručnim časopisima i zbornicima.

Civilno gledanje filmova je gledanje filmova koji nisu u vlasništvu Drugog. Filmovi koji jesu vlasništvo Drugoga su industrijski filmovi, holivudski hitovi, žanrovski filmovi ali su to čak i klasici (koji su otuđeni u određenom kulturnom korpusu Drugoga). Civilno gledanje filmova odvija se na distanci od Drugog i baš zato se civilnim gledanjem priznaje i uvažava Drugi. Distanca koju civilni gledalac pravi spram filmova Drugoga ostavlja netaknutim. Sa druge strane, profesionalno gledanje filmova preispituje Drugog. Profesionalno gledanje filmova isleđuje Drugog tako što filmovima prilazi kao vlasništvu Drugog i onda analizira njihovog vlasnika. Filmovi u vlasništvu Drugog ne mogu se videti jer, umesto da vidimo sam film, vidimo žanr kom pripada, vidimo da je film deo kulturne baštine, da je proizveden industrijski itd., ukratko, mi kao da preko jednog ekrana vidimo drugi, vidimo još jedan ekran sa kog nam se poručuje: „Vlasništvo Drugog“. Zato, profesionalno gledanje filmova nije i ne može da bude interpretacija filmova, nije interpretacija onoga što svakako ni ne možemo da vidimo. Filmovi već jesu interpretacija na isti onaj način na koji su snovi, po odrednicama frojdovske psihoanalize, interpretacija Nesvesnog. Onako kako civilno gledanje filmova za sobom povlači pokušaj interpretacije same interpretacije (ali se time samo još dodaju razlozi vlasništvu Drugoga i ništa više) tako profesionalno gledanje filmova, za razliku od civilnog, ne interpretira interpretaciju već, polazeći od iste osnove od koje neki film polazi, dolazi do srodnih zaključaka. U profesionalnom gledanju filmova dolazi do drugarstva koje se konstituiše u zajedničkoj borbi u kojoj je profesionalni gledalac na istoj strani na kojoj su i filmovi.