Ivana Pražić: „Blok 70“ kao beogradska Kineska četvrt? Orijentalizmi Srbije

U poslednjih dvadeset godina, tržni centar u Bloku 70 na Novom Beogradu postao je regionalno središte trgovine kineskom robom i „egzotičnim“ prehrambenim proizvodima, uz sve bogatiju restoransku ponudu. Dok se kao većina vlasnika butika i prodavnica kineske robe percipiraju Kinezi i Kineskinje, radnu snagu tržnog centra mahom sačinjava romska populacija.

Istorija odnosa većinske bele populacije prema, od skora, Kinezima/Kineskinjama i, ne tako recentno, prema Romkinjama i Romima u Beogradu beleži niz slučajeva različitih oblika nasilja. Neformalna istraživanja ukazuju na to da se kineski državljani i državljanke neretko odlučuju i na ostanak u Srbiji, što podrazumeva regulaciju njhovog boravišnog i radnog statusa. U popularnoj imaginaciji većinskog srpskog stanovništva, romska populacija obeležena je kao nomadska, ono čije je boravište nestalna kategorija. Međutim, Romi i Romkinje su odavno prisutni na tlu Balkana i, bezmalo, čitave Evrope, iz čije su samo-imaginacije (self-image) sistematično uklonjeni. Orijentalizam i otvorena sinofobija (zapadne i moderne) Evrope prema Kini i Kinezima od kolonijalizma preko Hladnog rata su daleko od toga da budu deo prošlosti.

Sa sve većom liberalizacijom pravnih regulativa u Srbiji i političkom približavanju „Tvrđavi Evropi“, postavlja se i pitanje kritičkog promišljanja rasizma u okvirima liberalnih demokratija. Glavno pitanje za diskusiju kojim se ovo predavanje bavi je da li su u Srbiji potrebne kritičke studije beline?

 

Ivana Pražić je završila Filozofski fakultet u Beogradu (Odeljenje za istoriju umetnosti) 1998. godine. Posle jednogodišnje stipendije Grčke vlade za učenje grčkog jezika i istraživanje vizantijskog spomeničkog nasleđa u Grčkoj na Aristotelovom univerzitetu u Solunu, Ivana dobija stipendiju Vlade Republike Indije za magistarske studije iz oblasti istorije umetnosti Indije, koje završava 2001. godine na Bangalorskom univerzitetu u Indiji. Tema njenog magistarskog rada vezana je početke skulptoralne predstave Bude u antropomorfnoj formi u umetnosti oblasti Gandare i Mature.

Kao stipendistkinja indonežanske vlade (Darmasisva stipendija), Ivana 2006/2007. godine završava kurs indonežanskog jezika na Univerzitetu Gađah Mada u Džogdžakarti, gde je potom završila dve godine doktorskih studija iz oblasti studija religije pri Indonežanskom konzorcijumu za studije religije (ICRS-Yogya) na istom univerzitetu, kao stipendistkinja Fondacije Ford. Doktorat je nedavno (2016.) odbranila na Univerzitetu u Sidneju (Australija) na temu iz oblasti kulturnih i verskih tradicija indonežana kineskog porekla vezanih za istorijsku ličnost admirala iz vremena Ming dinastije, Čeng Hoa (Zheng He), sa stipendijom tog uglednog univerziteta. Do kraja marta meseca 2017. radila na šestomesečnom istraživačkom projektu sa stipendijom Narodne biblioteke Singapura vezanom za duhovne društvene pokrete singapurskih Konfučijanista s kraja 19. i početka 20. veka.

Ivana za sobom ima objavljene radove u međunarodnim i domaćim stručnim časopisima iz oblasti antropologije, ženskih studija/feminističkih praksi, kao i istorije umetnosti (njen članak objavljen je 2009. godine u knjizi Mazaar, Bazaar: Design and Visual Culture in Pakistan, ur. Saima Zaidi, izdavač: Oxford University Press), a pisala je i za časopise, novine (The Jakarta Post) i veb sajtove u zemlji i inostranstvu. S Mariom Elenom Indelicato autorka je dva poglavlja („Legacies of Empire: from the ‘Religions of China’ to the ‘Confucian Heritage’ Learner“ i „The Legacy of Cold War Anti-Racism:  a Genealogy of Cultural Distance in the Internationalisation of Higher Education“) koji će biti objavljeni 2018. godine u knjizi čiji je izdavač Cambridge Scholars Publishing. Maria Elena Indelicato, Qiu Zitong i Ivana Pražić su autorke članka „Blind Pig Who Wants To Fly“ koji će biti objavljen u specijalnom broju prestižnog časopisa Inter-Asia Cultural Studies 2019. godine.

Ivana je članica Udruženja književnih prevodilaca Srbije. Prevela je četiri objavljene knjige (izdavači: Samizdat B92 i Fabrika knjiga) s engleskog i španskog jezika.