Wolfgang Streeck: Evropska unija kao transformativna sila? Kapitalizam, demokratija i modernizacija na periferiji Evrope

Dužnička kriza u evropskim zemljama odražava jedan specifičan odnos između modernih država i društava na periferiji Evrope koja su, delimično ili u potpunosti, zaglavljena u predmodernim društvenim strukturama i načinu života. Ovaj odnos dodatno komplikuju duboke podele između naprednih i nerazvijenih regiona unutar pojedinih država ili, u oblastima u kojima i danas vladaju gotovo feudalni odnosi, ogromna koncentracija nasleđenog bogatstva koja koegzistira sa sveprisutnim siromaštvom i stagnacijom u ruralnim predelima. Nešto je manje vidljiva veoma izražena represija lokalnih elita koje imaju manje ili više razvijene veze sa legalnim i nelegalnim tržištima u okviru modernog kapitalizma i  sa političkim partijama modernih država. Da bi uhvatila korak sa kapitalističkom modernošću, ovim društvima su u ranijim periodima bile potrebne socijalne revolucije koje bi omogućile eksproprijaciju nasleđenog bogatstva i utrle put stvaranju novog bogatstva srednje klase industrijalaca.  Takva politika se, na primer, sprovodila uključenjem Grčke, Portugala i Španije u Evropsku uniju, a potom i u Monetarnu uniju (Evrozonu). Međutim, takva politika pretvara periferne zemlje u predmet teško razumljivih igara moći i moralnog i semantičkog etnocentrizma nacija koje se nalaze u kapitalističkom centru. Predavanje će tematizovati ulogu Evropske unije, sa posebnim naglaskom na nemačko izjednačavanje ,,Evropske ideje’’ sa zajedničkom evropskom valutom, u sprečavanju perifernih evropskih zemalja da izađu iz monetarne zamke u koju su upale nakon ulaska u Evrozonu.

Volfgang Štrek (Wolfgang Streeck), rođen 1946, je direktor emeritus Instituta Maks Plank za izučavanje društava u Kelnu. Bio je profesor sociologije na Univerzitetu u Kelnu, kao i profesor sociologije i industrijskih odnosa na Univerzitetu Viskonsin, Medison. Prethodno je predavao na univerzitetima u Frankfurtu, Njujorku, Minsteru, Firenci, Berlinu i mnogim drugim. Volfgang Štrek je počasni član Društva za socijalnu ekonomiju (Society for the Advancement of Socio-Economics) i član Berlinsko-brandenburške Akademije nauka i Academia Europaea. Profesor Štrek je i Dopisni član (Corresponding Fellow) Britanske akademije od 2016. Među mnogim publikacijama profesora Štreka, izdvajamo neke od skorašnjih: Buying Time: The Delayed Crisis of Democratic Capitalism (2014), Politics in the Age of Austerity (2013), Re-Forming Capitalism: Institutional Change in the German Political Economy (2009).