GenLab

GenLab okuplja istraživače i istraživačice iz različitih oblasti kao što su sociologija, filozofija, antropologija, političke nauke, književnost, koji se teorijski i empirijski bave pitanjima roda i rodnosti. Program Laboratorije za istraživanja roda je fokusiran na nekoliko oblasti. Jedna istraživačka linija tiče se analize feminističke teorije i njenog daljeg razvoja sa posebnim osvrtom na specifičnost konteksta u kojem ona nastaje. Potom, GenLab prati svetska i lokalna zbivanja u vezi s antirodnim politikama i na tom polju razvija aktivnu saradnju s univerzitetskim centrima, posebno u Jugoistočnoj Evropi. U prethodnom periodu rada GenLaba, ova tema je obuhvatala glavni fokus mnogih članova i članica laba što je rezultiralo različitim teorijskim i empirijskim istraživanjima. Pored navedenog, članovi i članice laba polazeći od toga da različiti oblici rodno zasnovanog nasilja predstavljaju jedan važan društveni i politički problem posvećeni su istraživanju ovog fenomena u cilju njegovog suzbijanja u akademskoj zajednici i širem kontekstu koji determiniše ispoljavanje nasilja. Na kraju, u okviru laba istražuju se rodne perspektive u kulturi, društvu i nauci. Ova široko koncipirana tematska oblast obuhvata istraživanja o upotrebi rodno osetljivog jezika, diskurzivnoj konstrukciji rodnih identiteta u javnom, umetničkom, obrazovnom i naučnom diskursu, društvene prakse i diskurse koji se tiču roda, uključujući i pravnu, obrazovnu i naučnu oblast.  S tim u vezi, treba naglasiti da poseban interes GenLaba leži u poboljšanju položaja i umrežavanju akademskih radnica, u kom je duhu osnovana mreža UdruŽene za znanje.

Delovanje Laboratorije za istraživanja roda pri Institutu ima za cilj:

• Sprovođenje primenjenih i teorijskih multidisciplinarnih istraživanja koji bi omogućili unapređenje korpusa naučnog znanja o rodu, antirodnim politikama i rodno zasnovanom nasilju u različitim društveno-političkim i kulturno-istorijskim kontekstima;
• Unapređivanje i širenje znanja i razvijanje međunarodne saradnje u oblasti rodnih studija i istraživanja;
• Poboljšanje razmene i saradnje između akademske zajednice i drugih sfera društva s ciljem unapređenja stanja rodne ravnopravnosti;
• Podrška domaćim profesionalnim udruženjima i stručnoj javnosti u primeni prethodno navedenih (sa)znanja. U tu svrhu realizujemo obuku “Svi naši identiteti” za zaposlene u srednjim školama koja je od 2014. godine akreditovana od strane Zavoda za unapređivanje obrazovanja i vaspitanja Republike Srbije, više na: Завод за унапређивање образовања и васпитања

• Organizovanje okruglih stolova i predavanja kolega iz Srbije i inostranstva na teme roda
• Organizacija i realizacija internih obuka za zaposlena na Institutu o osvešćivanju i sprečavanju rodno zasnovanog nasilja
• Organizacija Zimske škole Rod i nasilje (zajedno sa Univerzitetom u Novom Sadu), kao i predlaganje predavača-ica i polaznica-ka za druge zimske škole projekta Univerzitet i urodnjavanje (UNIGEM)

Koordinatorka:

Sekretarka:

Članovi / Članice:

Spoljni saradnici / Spoljne saradnice:

Biljana Đorđević (Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu)
Biljana Stanković (Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu)
Đurđa Trajković (Rekonstrukcija ženski fond)
Jelena Lončar (Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu)
Katarina Lončarević (Fakultet političkih nauka, Univerzitet u Beogradu)
Mišo Kapetanović (Austrijska akademija nauka)
Roman Kuhar (Filozofski fakultet, Univerzitet u Ljubljani)
Stanislava Barać (Institut za književnost i umetnost)
Vida Knežević (Kontekst kolektiv)
Zsofia Lorand (Odeljenje za savremenu istoriju, Univerzitet u Beču)

• Kuhar, Roman and Adriana Zaharijević (Eds.). (2026). Anti-Gender Mobilizations in the Post-Yugoslav Space: Hidden Connections. Palgrave Macmillan.
• Matijević, Tijana (2025), “How to Fit Partisan Struggle into Literature? Mitra Mitrović’s War Journey”. In Women and Partisan Art: Aesthetics and Practices of Resistance in Yugoslavia and Carinthia, ed. Elena Messner, Cristina Beretta, Goran Lazičić, and Markus Gönitzer, Bielefeld: transcript Verlag. 349–360.
• Matijević, Tijana i Milica Resanović (ur.). (2025), Svi se plaše roda: aktualna osporavanja i upotrebe pojma u Srbiji. Institut za filozofiju i društvenu teoriju
• Zaharijević, Adriana (2025), “Philosophy of Menstruation: The Body that is not Bodiless”, Pravni zapisi 16(1): 212–231
• Zaharijević, Adriana (2025), “Postsocialist Feminism. The Tools of Our Own”, Social Politics 32(1): 152–173
• Matijević, Tijana i Stanislava Barać (2024), „O estetskoj revoluciji i političkoj subjektivizaciji: jugoslovenska ženska književnost 30-ih godina 20. veka”, 257-274 u Kniževnost i revolucije: zbornik radova, uredile Zrinka Božić, Marina Protrka Štimec i Ana Tomljenović (ur.) Zagreb: Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu
• Zaharijević, Adriana (2024), “Butler Travelling East. On Practices of Reading and Translating”, Signs: Journal of Women in Culture and Society 49(3), 511-533.
• Zaharijević, Adriana and Zorana Antonijević (2024), “Gender Equality for Show: Serbian Performative Europeanisation”, Pp 88-105 in Gender, Religion and Populismin the Mediterranean, edited by Alberta Giorgi, Júlia Garraio, and Teresa Toldy. New York and London: Routledge.
• Zarić, Zona (2024), “The Rapeability and Takeability of Bodies and Lands”. Pp. 176-189 in Contours of Change: A Decade of Transformative Inquiry at CAS SEE, edited by  Sanja Bojanić and Valeria Graziano. University of Rijeka: CAS SEE Editions.

Javne debate:

• Jelena Ćeriman i Marija Mandić: učešće na Društvenim dijalozima „Kako do rodno senzitivnog jezika?” u organizaciji Ministarstva za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog Republike Srbije
• Jelena Ćeriman i Marija Mandić: učešće u Okruglom stolu na temu „Posledice usvajanja Zakona o rodnoj ravnopravnosti“ u organizaciji poslaničke grupe Srpski pokret Dveri – Patriotski blok, održanog u zgradi Narodne skupštine Republike Srbije.
• Jelena Ćerimam: izrada predloga praktične politike koji je nastao u okviru studijskog boravka u Institute for Minority Studies of the Hungarian Academy of Sciences u Budimpešti, a objavljen je 2022. god: Entan-Policy-Paper-No.-7_final.pdf

Akademski angažman:

• Jelene Ćeriman i Adriane Zaharijević: učešće u Odboru za rodnu ravnopravnost Univerziteta u Beogradu i predstavljanje Nacrta plana za rodnu ravnopravnost. U okviru Odbora učešće u pripremi i realizaciji obuke za poverenike_ce za ravnopravnost na Univerzitetu u Beogradu
• Adriana Zaharijević: BASSES: Roundtable: Wither Internationalism? Decolonisation narratives and the (im)possibility of supranational feminist, socialist, and pacifist solidarities. w/ Kristen Ghodsee, Agnieszka Mrozik and Chiara Bonfiglioli
• Adriana Zaharijević: Christina Research Seminar: Adriana Zaharijević Ontology and Politics in Judith Butler (9.4.2024)
• Adriana Zaharijević: SKY Masterclass Judith Butler and Politics, University of Helsinki
• Adriana Zaharijević: Predavanje Why read Judith Butler if you are a sociologist? Fakultet za družbene vede, Univerza u Ljubljani, Slovensko sociološko društvo,
• Adriana Zaharijević: razgovor o knjizi Judith Butler and Politics, s Ninom Perger

Mediji:

• • Andrej Ševo: Ćao Nevena: ANDREJ ŠEVO, Kako je Čarli Kirk generaciju Z skrenuo desno?, 23.09.2025.
  • Marija Mandić: Vodi li sufiks do ravnopravnosti?, Ekspres, nedeljnik, 422, 31.05.2024.
  • Marija Mandić: Sodoma i Gomora latinice i rodno osetljivog jezika. Peščanik, 22.04.2023.
  • Marija Mandić: Rodno osetljivi jezik u duhu epike. Peščanik, 28.06.2023.
  • Ljiljana Pantović: gostovanje u | Tampon zona podkast 04
  • Zona Zarić: gostovanje povodom unošenja prava na abortus u Francuski ustav 8. mart 2024. i medijskog informisanja kao da se radi o prvoj zemlji na svetu, a u ustavu YU iz 1974. je ovo pravo već postojalo
  • Zona Zarić: Rodno senzitivni jezik u Francuskoj
  • Marija Mandić: gostovanje u emisiji Radio Beograda 2 „Sporovi u kulturi“, Melihe Pravdić