Ime i prezime
Dragana Mrvoš
Afilijacija
n/a
Kontakt email
dragana.mrvos@gmail.com
Kratka biografija
Odrastajući u Srbiji i posmatrajući velike istorijske promene krajem 20. veka, uključujući pad komunizma i, u slučaju bivše Jugoslavije, formiranje novih nacionalnih država kroz niz brutalnih ratova, Dragana Mrvoš se u početku zainteresovala za političku teoriju i pitanja u vezi sa represijom. Razumela je da je nacionalna represija bila jedan od razloga za raspad zemlje, ali ne i jedini. Ekonomske razlike između razvijenijih i manje industrijalizovanih regiona, kao i ekspanzionističke tendencije različitih država, došle su do punog izražaja tokom 1990‑ih. Tokom postdiplomskih studija u oblasti političkih nauka istraživala je transformacije socijalizma i njegovo približavanje kapitalizmu u okviru šireg globalnog procesa. Značajne reforme pokrenute su i u kapitalističkim (neoliberalizam) i socijalističkim (perestrojka) ekonomijama, dok su moderne tehnologije i komunikacije pokazale i svoj smrtonosni potencijal i oslobađajuće mogućnosti.
Njena doktorska disertacija nastavila je u tom pravcu ponovnog razmatranja moći tehnologije. Kada je ekonomska kriza 2008. otvorila prostor za širenje gig poslova, pokrenuta je široka debata o prednostima i manama novog tipa rada i njegovim društvenim implikacijama. Disertacija je analizirala strukturne karakteristike digitalne platformske ekonomije i globalni politički pejzaž sve više ispunjen krizama. Cilj je bio da se postavi intelektualna agenda za razmišljanje o kolektivnom radu i organizovanju odozdo u uslovima ekonomskih i političkih vanrednih situacija. Istraživanje je ponudilo novu interpretaciju fleksibilnosti i slobode na digitalnim platformama i ispitalo odnos između materijalne deprivacije, društvene otuđenosti i radničkog organizovanja.
Nedavno je proširila istraživanje na urbane sisteme i niz masovnih i paralelnih promena uslovljenih geografskim raspršivanjem ekonomskih aktivnosti, integracijom tržišta rada i migracijom. Kao deo Fulbright Global Scholar programa 2024/2025, sprovela je četvoromesečno empirijsko istraživanje u saradnji sa CAS SEE na Univerzitetu u Rijeci (Hrvatska). Projekat je imao za cilj da razume kako se grad Rijeka restrukturira i zamišlja iz industrijskog u grad znanja, kao i iskustva radnih migranata u toj transformaciji. Iako isti imperativ rada oblikuje migraciju iz jedne države u drugu i iz sela u grad unutar iste države, postindustrijska transformacija intenzivira materijalne razlike među različitim migrantskim grupama, stvarajući nove tipove društvenog tkiva, isključenosti i predloga politika.
Kao deo RECAS kohorte 2025/2026, njena primarna interesovanja biće međunarodne migracije, komparativne evaluacije i refleksije o tome kako migranti doživljavaju „ovde“ i „tamo“ i da li migracija doprinosi demokratskim promenama u politici i ekonomiji ili ih sprečava.
Apstrakt projekta
U savremenom „dobu migracija“, različite studije mere koristi i gubitke migracija u smislu finansijskih dobitaka, dok društveni kapital (društvene remitense) ostaje prilično zanemaren aspekt. Ideje o političkim remitensama (kao posebnoj podkategoriji društvenih remitensa) kao inherentno „demokratizujućim“ ostaju zarobljene u pretpostavci da migranti „donose dobre norme“ iz Globalnog Severa u Globalni Jug, umesto da se prizna stalna cirkulacija.
Kako bi se popunila praznina u razumevanju obrazaca remitensa među migrantima iz konteksta porekla i destinacije, ova studija testira pretpostavku o demokratizujućoj prirodi političkih remitensa migranata koji žive u konsolidovanim, liberalnim demokratijama. U operacionalizaciji pojma demokratskih struktura, istraživanje ispituje pro‑demokratski podsticaj u ekonomiji pored demokratije u politici. Drugim rečima, ako je cilj uticati na politike koje demokratizuju nejednake odnose moći, pro‑demokratski podsticaj mora obuhvatiti borbu za demokratiju u politici i ekonomiji.
Studija istražuje kako migracije mladih, koje su često privremene, utiču na odnose sa vlastima, identitete i politizovane teme poput zakona o abortusu, rodnih odnosa, političkih strategija kampanja i slično. Šta stoji iza procena migranata o ekonomiji u zemlji porekla i destinacije? Koji su njihovi glavni ekonomski problemi? Koja su očekivanja i buduće imaginacije mladih migranata o ekonomiji?
Na osnovu anketa i intervjua sa mladim migrantima uzrasta od 18 do 35 godina koji dobrovoljno ili prisilno napuštaju Srbiju i Hrvatsku radi studija i rada u Nemačkoj, Austriji i Sjedinjenim Američkim Državama, istraživanje će rasvetliti da li i kako migracije doprinose demokratskim promenama ili ih sprečavaju.