Naziv projekta: Borba se nastavlja: emancipatorna prošlost i sadašnje borbe u Centralnoj Evropi i na Balkanu
Projekat je: Međunarodni
Trajanje projekta: 05.2025 – 11.2026
Donator: Višegrad Fondacija
Vodeći partner: Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Univerzitet u Beogradu
Partneri:
Institut za filozofiju i sociologiju, Poljska akademija nauka i umetnosti
Institut za filozofiju Češke akademije nauka
Univerzitet u Sarajevu, Fakultet političkih nauka
Ovaj projekat uspostavlja mrežu institucija iz Poljske, Srbije, Bosne i Hercegovine i Češke u cilju istraživanja specifičnog emancipatornog potencijala progresivnih društvenih pokreta u današnjoj Centralnoj i Istočnoj Evropi, fokusirajući se na Ženski štrajk u Poljskoj iz 2020-21, tekuće studentske plenume u Srbiji, građanske plenume iz 2014. u Bosni i Hercegovini i pokret „Milion ljudi za demokratiju“ u Češkoj iz 2019. godine. Oslanjajući se na postojeće podatke, najpre ćemo ispitati ukorenjenost ovih pokreta u nekonvencionalnim aspektima socijalističkog nasleđa. Pokazaćemo da se ovi pokreti, na jedan složen način, oslanjaju na zajedničko emancipatorno nasleđe socijalizma, što znači da deo njihove snage proizilazi iz takve vrste oslanjanja na kolektivno političko pamćenje koje građanima omogućava osećaj pripadnosti onome što Alesandro Ferara naziva „transgeneracijskim suverenim narodom“, pripadnosti koja nadilazi velike istorijske diskontinuitete kroz koje su naša društva prošla. Drugo, oslanjajući se na perspektive u istorijsko-materijalističkoj tradiciji, teorijski ćemo konceptualizovati odnos između ovog oblika ukorenjenosti i „poluperifernog“ strukturnog konteksta naših društava, koji stvara povoljne uslove za transformativnu političku akciju. Rezultat bi trebalo da bude jedan teorijski model još uvek neostvarenog potencijala progresivnih pokreta u Centralnoj i Istočnoj Evropi da dovedu do društvenih promena, a potencijalno i inspirišu globalne borbe današnjice. Model bi se mogao koristiti u daljim istraživanjima relevantnih fenomena i mogao bi da bude orijentir za aktuelne borbe i širu javnu debatu u našem regionu.